Tiết kiệm năng lượng ở Đồng Nai: Từ phong trào vận động đến giải pháp quản trị doanh nghiệp

Trong bối cảnh chi phí sản xuất và yêu cầu chuyển đổi xanh ngày càng gia tăng, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả không còn đơn thuần là hoạt động tuyên truyền, vận động mà đã trở thành yêu cầu trong quản trị doanh nghiệp.

Theo Bộ Công Thương, ngành công nghiệp chiếm hơn 50% tổng mức tiêu thụ năng lượng toàn quốc, trong khi tiềm năng tiết kiệm năng lượng của ngành còn khoảng 20-30%. Điều này cho thấy dư địa cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng trong sản xuất vẫn còn lớn. Việc giảm tiêu hao điện, nhiên liệu không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn góp phần giảm phát thải và nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Tại Đồng Nai, mục tiêu này được cụ thể hóa bằng Kế hoạch số 32/KH-UBND ngày 23/1.2026 về thực hiện Chương trình sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2026-2030 và Kế hoạch số 138/KH-UBND ngày 17/3/2026 Kế hoạch số 138/KH-UBND ngày 17/3/2026 do Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai ban hành về việc thực hiện Chương trình Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trên địa bàn tỉnh Đồng Nai năm 2026.

Theo đó, tỉnh Đồng Nai phấn đấu tiết kiệm tối thiểu 2,1% tổng sản lượng điện năng tiêu thụ trong năm 2026, giảm tỷ lệ tổn thất điện năng xuống dưới 3% và thúc đẩy ứng dụng thiết bị hiệu suất cao, công nghệ tiên tiến, năng lượng tái tạo. Kế hoạch đồng thời chú trọng hỗ trợ tư vấn, kiểm toán năng lượng, khuyến khích đổi mới công nghệ, sử dụng thiết bị hiệu suất cao và tăng cường giám sát tiêu thụ năng lượng tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh.

Các mục tiêu này cho thấy tiết kiệm năng lượng tại Đồng Nai đang được thúc đẩy theo hướng gắn trách nhiệm quản lý với giải pháp kỹ thuật và hiệu quả thực tế. Đối với doanh nghiệp, đây là cơ sở để chuyển từ vận động tiết kiệm điện sang quản trị năng lượng bài bản, qua đó kiểm soát chi phí sản xuất, giảm phát thải và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Tại Công ty cổ phần Dịch vụ Sonadezi, tiết kiệm điện được triển khai đồng bộ từ đầu tư thiết bị, tổ chức vận hành đến nâng cao ý thức của người lao động.

Theo ông Trần Thanh Ngoan, Phó Trưởng ban Quản lý Dự án của công ty, ngay từ khâu đầu tư, xây dựng hệ thống sản xuất, doanh nghiệp đã tính toán lựa chọn động cơ hiệu suất cao cho các dây chuyền, kết hợp hệ thống điều khiển tự động nhằm tối ưu quá trình vận hành. Hiện 100% hệ thống chiếu sáng của công ty sử dụng đèn LED; các khu vực bên ngoài được trang bị đèn năng lượng mặt trời. Máy móc, thiết bị được bảo trì định kỳ từ 3-6 tháng để duy trì hiệu suất, hạn chế hao hụt năng lượng.

Doanh nghiệp cũng chú trọng điều chỉnh cách thức sử dụng điện. Việc chia tách hệ thống chiếu sáng tại nhà xưởng cho phép chỉ bật đèn ở những khu vực cần thiết, hạn chế lãng phí điện khi không có nhu cầu sử dụng.

Theo ông Ngoan, những giải pháp này không chỉ hướng đến giảm chi phí vận hành mà còn góp phần giảm phát thải khí nhà kính, phù hợp với định hướng phát triển bền vững và mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Thời gian tới, công ty tiếp tục nghiên cứu đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà phục vụ sản xuất.

Thực tế tại Công ty cổ phần Dịch vụ Sonadezi cho thấy, tiết kiệm năng lượng cần được tính toán ngay từ giai đoạn lựa chọn công nghệ, thay vì chỉ tập trung khắc phục tình trạng tiêu hao điện sau khi nhà máy đi vào hoạt động. Bên cạnh đó, bảo trì thiết bị và thay đổi thói quen sử dụng điện cũng là những giải pháp cần duy trì thường xuyên.

Tiết kiệm năng lượng hiệu quả không chỉ phụ thuộc vào công nghệ mà còn đòi hỏi phương thức quản lý bài bản. Tại các nhà máy, việc ứng dụng biến tần, tự động hóa và theo dõi điện năng theo từng dây chuyền giúp kiểm soát tiêu thụ, kịp thời phát hiện những khâu sử dụng năng lượng chưa hiệu quả để điều chỉnh.

Thay vì chỉ theo dõi hóa đơn tiền điện, doanh nghiệp cần đánh giá mức tiêu hao năng lượng trên mỗi đơn vị sản phẩm để xác định hiệu quả cải tiến và xây dựng kế hoạch tiết kiệm phù hợp. Bên cạnh đó, điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ là giải pháp được cân nhắc, tùy theo nhu cầu sử dụng điện, điều kiện lắp đặt và hiệu quả đầu tư của từng cơ sở.

Quan trọng hơn, tiết kiệm năng lượng cần được đưa vào kế hoạch sản xuất, gắn với trách nhiệm cụ thể và đánh giá định kỳ. Khi dữ liệu tiêu thụ trở thành căn cứ cho các quyết định đầu tư, vận hành, tiết kiệm điện sẽ không còn là phong trào mà trở thành một phần trong quản trị doanh nghiệp.

Từ sử dụng thiết bị hiệu suất cao, tự động hóa đến phát triển điện mặt trời mái nhà, các giải pháp này đang góp phần giúp doanh nghiệp tại Đồng Nai giảm chi phí, đáp ứng yêu cầu giảm phát thải và nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng tới sản xuất xanh, phát triển bền vững.