Mô hình trường học xanh với hiệu quả tiết kiệm năng lượng

Trường Mầm non Dịch Vọng Hậu (Nghĩa Đô, Hà Nội) không chỉ được biết đến là một công trình có kiến trúc đặc sắc, gần gũi thiên nhiên và từng được vinh danh ở nhiều giải thưởng quốc tế, mà còn là một trong những điển hình cho việc đưa tư duy tiết kiệm năng lượng vào thực tiễn vận hành trường học. Sau khi hoàn thành cải tạo và đưa vào sử dụng trở lại từ năm 2022, nhà trường đặt mục tiêu xây dựng một môi trường học tập thân thiện, an toàn nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả năng lượng lâu dài, phù hợp với mô hình trường học hiện đại.

Ngay từ lớp vỏ công trình, những giải pháp giảm tải nhiệt đã được chú trọng triển khai. Tường bao sử dụng gạch không nung kết hợp xử lý mái bằng vật liệu chống nóng EPS, phía trên phủ thêm thảm cỏ nhân tạo, vừa giúp tăng cường cách nhiệt vừa tạo nên không gian vui chơi an toàn cho trẻ. Tại nhiều khu vực có sử dụng kính, nhà trường dán phim cách nhiệt để hạn chế bức xạ mặt trời, giữ cho không gian bên trong ổn định hơn về nhiệt độ mà vẫn duy trì được ánh sáng tự nhiên cần thiết. Nhờ đó, môi trường trong lớp duy trì ổn định, điều kiện vi khí hậu trong lớp học được cải thiện rõ rệt, giảm bớt sự phụ thuộc vào hệ thống điều hòa.

Không chỉ dừng ở vật liệu, thiết kế tổng thể của công trình cũng đóng vai trò quan trọng trong hiệu quả năng lượng. Các lớp học được bố trí với nhiều mặt thoáng, tận dụng tối đa chiếu sáng và thông gió tự nhiên; các hướng chịu bức xạ mạnh được bố trí sang chức năng phụ trợ (khu vệ sinh, sân chơi, thang bộ, v.v.) để hạn chế hấp thụ nhiệt trực tiếp vào khu vực sử dụng điều hòa. Những khoảng sân, lam che nắng, không gian đệm giữa các lớp và hệ thống cây xanh, vườn rau được bố trí hợp lý giúp hạ nhiệt môi trường xung quanh, đồng thời mang lại một bầu không khí tươi mới, gần gũi với trẻ nhỏ.

Ở nhóm giải pháp kỹ thuật, nhà trường đầu tư hệ thống điều hòa cục bộ hai chiều hiệu suất cao, được dán nhãn năng lượng 5 sao và trang bị biến tần, giúp vận hành êm, ổn định và tiết kiệm điện. Các dàn nóng được bố trí hợp lý ngoài trời, bảo đảm điều kiện làm việc tốt nhất của thiết bị. Hệ thống này được bảo trì định kỳ, vận hành đúng quy trình, qua đó nâng cao hiệu quả làm mát trong khi vẫn tiết kiệm lượng điện đáng kể.

Hệ thống chiếu sáng trong trường sử dụng hoàn toàn đèn LED hiệu suất cao, đáp ứng tốt yêu cầu chiếu sáng học đường. Nhờ đặc điểm hoạt động ban ngày kết hợp tận dụng triệt để ánh sáng tự nhiên, nhiều khu vực như hành lang, sân trường, sảnh gần như không phải sử dụng chiếu sáng nhân tạo trong phần lớn thời gian. Kết quả tính toán cho thấy mật độ công suất chiếu sáng trung bình chỉ khoảng 2,4 W/m², thấp hơn nhiều so với mức yêu cầu của quy chuẩn nhưng vẫn đảm bảo độ rọi phù hợp cho sinh hoạt và học tập của trẻ.

Song song với các giải pháp kỹ thuật, công tác quản lý và vận hành năng lượng được chú trọng thực hiện một cách bài bản. Nhà trường theo dõi mức tiêu thụ điện, tổ chức bảo dưỡng thiết bị định kỳ, cài đặt dải nhiệt độ điều hòa hợp lý, đồng thời chú trọng tuyên truyền thói quen tiết kiệm năng lượng cho giáo viên và cán bộ. Nhờ sự kết hợp giữa công nghệ và ý thức sử dụng, hiệu quả tiết kiệm năng lượng của công trình được duy trì ổn định theo thời gian.

Thực tế vận hành cho thấy mức tiết kiệm năng lượng tổng thể của Trường Mầm non Dịch Vọng Hậu đạt khoảng 28–35% so với trước khi cải tạo (tùy theo mùa). Con số này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế rõ rệt mà còn chứng minh hiệu quả của việc áp dụng đồng bộ các giải pháp thiết kế, kỹ thuật và quản lý năng lượng. Đây cũng là minh chứng cho hướng đi đúng đắn của nhà trường trong xây dựng môi trường giáo dục xanh, thân thiện, góp phần tạo nên không gian học tập bền vững và đầy cảm hứng cho trẻ nhỏ.