Tuyên truyền, phổ biến và cập nhật các quy định mới về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả

Hội thảo là một trong những hoạt động chuyên môn trong chuỗi sự kiện Hội chợ triển lãm sản phẩm tiết kiệm năng lượng và chuyển đổi xanh năm 2026.

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Đặng Quang Thiện - Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Khuyến công, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công - Bộ Công Thương cho biết: Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả không chỉ góp phần giảm chi phí sản xuất, kinh doanh mà ngày càng có ý nghĩa quan trọng đối với bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, nâng cao năng lực cạnh tranh, giảm phát thải khí nhà kính và thúc đẩy phát triển bền vững.

Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng tiếp tục gia tăng và yêu cầu chuyển đổi xanh ngày càng rõ nét, việc thực hiện hiệu quả các quy định về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là yêu cầu thiết thực đối với cơ quan quản lý, doanh nghiệp và toàn xã hội. Thời gian qua, Đảng, Nhà nước và Chính phủ đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng trong lĩnh vực này. Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019-2030 tiếp tục được triển khai trên phạm vi cả nước. Đặc biệt, Luật số 77/2025/QH15 và Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị đã tạo cơ sở và định hướng quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, thúc đẩy đổi mới công nghệ, huy động nguồn lực xã hội và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

“Việc tuyên truyền, phổ biến và cập nhật kịp thời các quy định mới có ý nghĩa quan trọng, giúp các cơ quan, tổ chức và cộng đồng doanh nghiệp hiểu đúng, thực hiện đầy đủ yêu cầu của pháp luật, đồng thời chủ động triển khai các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng”, ông Đặng Quang Thiện nhấn mạnh.

Tại hội thảo, Tiến sĩ Đoàn Anh Tuấn - Hội Khoa học và Công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam thông tin về tình hình triển khai Luật SDNL TK&HQ. Trong đó, những kết quả nổi bật của Luật SDNL TK&HQ trong triển khai, tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật gồm: Chuỗi hoạt động của sự kiện Giờ trái đất nhận được hưởng ứng của hàng triệu người dân; Tổ chức cuộc vận động hộ gia đình tiết kiệm điện đã trực tiếp thu hút được 120.000 hộ dân tham gia; 4.500 tin, bài đã được tuyên truyền thông qua trên hệ thống báo điện tử, đài truyền thanh của các tỉnh, thành phố; Hơn 80 phóng sự chuyên sâu về các giải pháp tiết kiệm điện đã được xây dựng và phát trên hệ đài truyền hình các tỉnh, thành phố; Vận động hơn 9.500 hộ dân lắp đặt hệ thống năng lượng mặt trời nối mái thông qua chương trình tiết kiệm điện; Hơn 300 lớp tập huấn, hội thảo hướng dẫn về tiết kiệm điện cho doanh nghiệp, các tầng lớp nhân dân đã được triển khai; Hỗ trợ 1.200 doanh nghiệp thực hiện kiểm toán năng lượng, xây dựng mô hình Quản lý năng lượng và thực hiện các giải pháp về tiết kiệm điện; Tổ chức đào tạo, cấp chứng chỉ cho hơn 5.000 Kiểm toán viên năng lượng và Người quản lý năng lượng.

Tiến sĩ Đoàn Anh Tuấn cho biết, sau 15 triển khai Luật SDNL TK&HQ đã bộc lộ bất cập cần phải rà soát để sửa đổi, bổ sung một số nội dung.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật SDNL TK&HQ được quốc hội thông qua ngày 18/6/2025. Nội dung Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật SDNL TK&HQ ngắn gọn, bố cục thành 03 Điều, bao gồm: Điều 1: Sửa đổi, bổ sung Luật sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; Điều 2: Hiệu lực thi hành và Điều 3: Điều khoản chuyển tiếp.

Những điểm mới đáng chú ý của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật SDNL TK&HQ được thể hiện qua 04 nhóm chính sách gồm: Nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực SDNL TK&HQ; Tăng cường quản lý, phát triển đối với tổ chức dịch vụ năng lượng, kiểm toán năng lượng, đào tạo nhân lực trong lĩnh vực SDNL TK&HQ; tăng cường chính sách ưu đãi, công cụ hỗ trợ tài chính cho lĩnh vực SDNL TK&HQ; Chuyển đổi thị trường và quản lý hiệu suất phương tiện, thiết bị sử dụng năng lượng.

Chia sẻ về cơ chế chính sách hỗ trợ doanh nghiệp thực hành sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, ông Nguyễn Trọng Hậu - Trưởng phòng Tư vấn giải pháp Công ty CP Giải pháp công nghệ Việt Nam, cho biết: Khung pháp lý về SDNL TK&HQ gồm: Luật SDNL TK&HQ và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật SDNL TK&HQ; Nghị định số 30/2026/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật SDNL TK&HQ; Nghị định số 77/2022/NĐ-CP Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong SDNL TK&HQ; Thông tư 25/2020/TT-BCT; Thông tư 52/2025/TT-BCT; Quyết định của UBND cấp tỉnh, Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả các giai đoạn.

Bên cạnh Luật, Nghị định thì có các Dự án hỗ trợ triển khai tiết kiệm năng lượng như Dự án VSUEE, Dự án KOICA, Chương trình VAS...

Một số kết quả nổi bật của Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là đạt được 5-7% tổng mức tiêu thụ năng lượng của cả nước; Hoàn thiện hệ thống pháp luật và chính sách; Giảm tổn thất điện năng xuống dưới 6,5%; Phát triển nguồn nhân lực chuyên môn (2.200 cán bộ quản lý năng lượng tại các nhà má, 250 kiểm toán viên năng lượng, 27 cán bộ tài chính dự án tiết kiệm năng lượng; 100 cơ sở sử dụng năng lượng áp dụng hệ thống quản lý năng lượng, giảm suất tiêu hao năng lượng trong công nghiệp; 80 công trình xây dựng đạt chứng nhận công trình xanh, chuyển đổi thị trường thiết bị tiết kiệm năng lượng; 70% khu công nghiệp và 50% cụm công nghiệp đã tiếp cận và áp dụng các giải pháp SDNL TK&HQ; 90% các tỉnh thành phố trực thuộc trung ương đã xây dựng và phê duyệt kế hoạch/ chươn trình SDNL TK&HQ;  duy trì và phát triển hệ thống mạng lưới các đơn vị tiết kiệm năng lượng và sản xuất sạch hơn.

Tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Trâm - Giám đốc Vận hành Công ty CP Năng lượng Hoàng Đạo (HDE) đã giới thiệu mô hình kinh doanh ESCO mà đơn vị đang triển khai - một giải pháp giúp Cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm (CSSDNLTĐ) tuân thủ đầy đủ Luật số 77/2025 mà không phải phát sinh vốn đầu tư.

Bà Trâm cho biết, qua trải nghiệm trực tiếp làm việc với hàng chục CSSDNLTĐ trong ngành khách sạn – resort, bia – nước giải khát, dệt nhuộm, giấy, chế biến nông sản và cao su, HDE ghi nhận bốn rào cản lớn khiến nhiều doanh nghiệp trì hoãn việc đổi mới hệ thống hơi – nhiệt gồm: vốn đầu tư, vận hành, tuân thủ môi trường, biến động giá và nhiên liệu. Bốn rào cản này đã tạo ra dư địa lớn cho mô hình kinh doanh ESCO phát triển tại Việt Nam.

"6 tháng đầu năm 2026, HDE đã triển khai 3 dự án ESCO điển hình với chi phí khoảng 7,9 tỷ đồng, mức tiết kiệm chi phí năng lượng so với phương án tự đầu tư sử dụng nhiên liệu hoá thạch dao động 15–65% tuỳ ngành và loại nhiên liệu thay thế. Tổng lượng khí nhà kính tránh phát thải nhờ ba dự án ước đạt hơn 7.800 tấn CO₂-eq/năm, đóng góp thiết thực vào cam kết Net Zero 2050 của Việt Nam', bà Trâm thông tin.

Trong khuôn khổ hội thảo, các đại biểu trao đổi về những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn; chia sẻ các mô hình, kinh nghiệm và đề xuất những giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Những ý kiến trao đổi, đóng góp là cơ sở để cơ quan quản lý có thêm thông tin phục vụ tổ chức thực hiện và hoàn thiện chính sách trong thời gian tới.

Thông qua hội thảo, các đại biểu có thêm những thông tin thiết thực về chính sách và pháp luật mới; doanh nghiệp chủ động hơn trong thực hiện các yêu cầu về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, từng bước chuyển các yêu cầu về tuân thủ thành những giải pháp cụ thể trong quản trị, đầu tư và vận hành.

Hội thảo cũng góp phần kết nối các hoạt động về chính sách, công nghệ, tài chính và thị trường trong chuỗi sự kiện về tiết kiệm năng lượng và chuyển đổi xanh tại thành phố Đà Nẵng, qua đó thúc đẩy việc đưa các chính sách đến gần hơn với doanh nghiệp và ứng dụng hiệu quả trong thực tế.