Các quy định sửa đổi của EU về hiệu quả năng lượng của tòa nhà hướng tới nâng cao tiêu chuẩn năng lượng của công trình và đẩy nhanh tiến độ cải tạo trên toàn châu Âu. Trong đó, các tòa nhà có hiệu quả năng lượng thấp nhất được ưu tiên cải tạo, đồng thời khuyến khích ứng dụng công nghệ thông minh và công cụ số. Theo ước tính, khoảng 3/4 số tòa nhà tại EU có hiệu quả năng lượng kém, cho thấy dư địa cải thiện còn rất lớn. Các quy định cũng có những điều khoản linh hoạt và miễn trừ phù hợp với thực tiễn riêng của từng quốc gia thành viên.

Các tòa nhà là nhóm tiêu thụ năng lượng lớn nhất châu Âu, chiếm hơn 40% tổng mức tiêu thụ năng lượng và gây ra khoảng 1/3 lượng phát thải khí nhà kính liên quan đến năng lượng. Do đó, việc cải thiện hiệu quả năng lượng trong các tòa nhà không chỉ giúp giảm tiêu thụ năng lượng mà còn góp phần thúc đẩy chuyển dịch năng lượng sạch, đẩy nhanh điện khí hóa và tăng cường an ninh năng lượng cho EU trong bối cảnh thị trường dầu khí toàn cầu biến động.

Bên cạnh đó, các công trình sử dụng năng lượng hiệu quả mang lại không gian sống và làm việc thoải mái hơn, đồng thời có lợi cho sức khỏe người sử dụng. Chênh lệch về mức tiêu thụ năng lượng giữa các tòa nhà có hiệu quả năng lượng cao và thấp cho thấy rõ tiềm năng tiết kiệm. Một tòa nhà đạt hạng A trung bình tiêu thụ năng lượng ít hơn 10 lần so với một tòa nhà tương đương thuộc hạng G.

Năm 2024, có 9,2% người dân châu Âu không có khả năng giữ cho nhà ở đủ ấm. Theo đó, các chương trình cải tạo nhà nâng cao hiệu quả năng lượng được xem là giải pháp thiết thực, lâu dài giúp nhiều người thoát khỏi tình trạng thiếu hụt năng lượng.

Lợi ích này cũng áp dụng đối với các công trình công cộng như trường học, bệnh viện, văn phòng hay cửa hàng qua việc cắt giảm chi phí vận hành. Ngoài ra, cải tạo tòa nhà còn tạo thêm việc làm tại địa phương trong ngành xây dựng, công nghệ sạch và dịch vụ. Trong nhiều trường hợp, các biện pháp như thay cửa sổ, cách nhiệt mái và tường hoặc thay nồi hơi đã có thể cải thiện đáng kể hiệu quả năng lượng mà không cần cải tạo toàn bộ công trình.

Hiện nay, 35,8% lượng khí đốt tự nhiên EU nhập khẩu được sử dụng để sưởi ấm các tòa nhà. Theo một nghiên cứu gần đây, cải tạo các tòa nhà dân dụng và phi dân dụng tại châu Âu có thể giúp giảm nhu cầu sử dụng và nhập khẩu khí đốt tới 60 tỷ m³ mỗi năm vào năm 2040, tương đương khoảng 60% lượng khí đốt tự nhiên sử dụng trong các tòa nhà năm 2024.

Nâng cao hiệu quả năng lượng cũng giúp giảm áp lực lên lưới điện. Theo ước tính, cách nhiệt các tòa nhà dân dụng tại EU có thể giảm 44% nhu cầu năng lượng dùng cho sưởi ấm, tiết kiệm 44,2 tỷ EUR chi phí đầu tư vào lưới điện phân phối và giảm 75% tình trạng tắc nghẽn trên lưới điện truyền tải.

Bên cạnh đó, sử dụng công tơ điện thông minh và biểu giá điện thay đổi theo thời gian giúp các hộ gia đình chủ động vận hành thiết bị điện và sạc xe vào những thời điểm giá điện thấp hơn, đồng thời tận dụng tốt hơn điện mặt trời và giảm áp lực lên lưới điện vào giờ cao điểm.