Trước đây, phần lớn các doanh nghiệp sản xuất động cơ điện tại Việt Nam chỉ có thể ước tính hoặc mô phỏng hiệu suất dựa trên thông số thiết kế. Điều này dẫn đến sự chênh lệch giữa hiệu suất thiết kế và hiệu suất vận hành thực tế, khiến khó chứng minh được mức tiết kiệm năng lượng thực tế của sản phẩm.

Sự ra đời của Phòng thí nghiệm kiểm định hiệu suất động cơ điện của Công ty TNHH Sản phẩm Công nghiệp Toshiba Asia (Phòng Lab TIPA) được công nhận bởi NVLAP (Hoa Kỳ) đã khắc phục hoàn toàn hạn chế này. 

Thông qua các phép đo theo tiêu chuẩn IEC 60034-2-1 và IEEE 112 Mothod B, Phòng Lab có thể xác định chính xác hiệu suất đầu ra của từng động cơ ở các dải tải khác nhau bao gồm: Hiệu suất toàn tải, ¾ và ½ tải; Xác định riêng từng nhóm tổn hao (sắt từ, đồng, ma sát và thông gió); Đánh giá khả năng chịu tải và mô-men khởi động để đảm bảo hiệu suất ổn định lâu dài. Kết quả đo kiểm này giúp doanh nghiệp xác định và công bố đúng giá trị hiệu suất năng lượng thực tế khi đưa sản phẩm ra thị trường, đảm bảo tính minh bạch và độ tin cậy của nhãn năng lượng.

Chia sẻ về cơ chế giúp nâng cao hiệu suất, ông Nguyễn Phước Hiếu - Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH Sản phẩm Công nghiệp Toshiba Asia cho biết, nhờ có dữ liệu đo kiểm chuẩn xác, các kỹ sư R&D của Toshiba có thể: Phân tích chi tiết các tổn hao trong motor để đưa ra cải tiến; Tối ưu thiết kế cuộn dây stator, rotor, khe hở từ và cấu trúc thông gió, từ đó giảm tổn hao và tăng hiệu suất tổng thể; Đánh giá tác động của vật liệu đến tổn hao năng lượng để lựa chọn loại vật liệu tối ưu nhất; Xác định mức tiết kiệm năng lượng theo từng giai đoạn sản phẩm. Nhờ vậy, hiệu suất thực tế của các dòng motor do Toshiba sản xuất luôn được đảm bảo đồng nhất giữa thử nghiệm - sản xuất - thương mại hóa, tránh sai lệch khi sử dụng thực tế.

Từ kết quả thử nghiệm tại phòng Lab, TIPA đã chứng minh rằng các dòng motor được kiểm định và tối ưu có hiệu suất cao hơn 1-3% so với sản phẩm chưa qua thử nghiệm tối ưu hóa. Đặc biệt, các dòng sản phẩm trong giai đoạn hoàn thiện như động cơ hiệu suất cao IE4 và cao cấp IE5 được thử nghiệm toàn bộ tại phòng Lab, dự kiến đạt mức tiết kiệm năng lượng từ 2-3% so với thế hệ IE3, mở đường cho TIPA trở thành doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực motor điện hiệu suất cao tại Việt Nam.

Một trong những lợi ích quan trọng nhất của giải pháp là kiểm soát được chất lượng năng lượng của sản phẩm từ khâu thử nghiệm đến sản xuất hàng loạt. Mỗi model động cơ đều được xác nhận hiệu suất theo chứng chỉ kiểm định nội bộ NVLAP trước khi xuất xưởng. Dữ liệu truy xuất, lưu trữ và so sánh tự động, bảo đảm sản phẩm bán ra thị trường có hiệu suất đúng với kết quả thử nghiệm. Đều này giúp khách hàng tin tưởng vào khả năng tiết kiệm năng lượng thực tế, đồng thời giúp cơ quan quản lý nhà nước đánh giá khách quan hơn về sản phẩm công bố hiệu suất cao.

“Nhờ việc vận hành Phòng Lab hiệu suất cao, TIPA đạt được kết quả tổng thể gồm: Đảm bảo độ chính xác dữ liệu hiệu suất lên đến +/- 0.2%, cao hơn tiêu chuẩn quốc tế hiện hành; Rút ngắn 40% thời gian phát triển sản phẩm mới, do loại bỏ được các bước thử nghiệm lặp lại không cần thiết; Tiết kiệm chi phí thử nghiệm quốc tế, đồng thời xây dựng năng lực tự chủ về đánh giá hiệu suất trong nước. Góp phần trực tiếp vào Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả thông qua việc cung cấp dữ liệu hiệu suất minh bạch, chính xác và có thể kiểm chứng”, ông Nguyễn Phước Hiếu nhấn mạnh.

Giải pháp xây dựng phòng thí nghiệm thông minh phục vụ thiết kế và kiểm chứng động cơ hiệu suất cao của Công ty TNHH Sản phẩm Công nghiệp Toshiba Asia đã được Bộ Công Thương trao tặng Giải thưởng Giải pháp công nghệ hiệu quả năng lượng đổi mới, sáng tạo năm 2025.