Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 50001:2019 là hệ thống quản lý năng lượng đã được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố vào năm 2019. Đây là tiêu chuẩn quốc gia hoàn toàn tương đương với ISO 50001:2018 được tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế ISO công bố vào tháng 8 năm 2018. Đây là một công cụ quản lý năng lượng hữu hiệu trong các doanh nghiệp, tổ chức tiêu thụ năng lượng.

Các khảo sát thực tế cho thấy tiềm năng tiết kiệm năng lượng trong công nghiệp tại Việt Nam lên tới 20–30%. Việc tối ưu các hệ thống sử dụng năng lượng như hơi nước, khí nén, làm mát, làm lạnh không chỉ giúp doanh nghiệp giảm nhu cầu năng lượng và chi phí sản xuất, mà còn góp phần hạn chế sử dụng các nguồn năng lượng không bền vững, nâng cao hiệu quả và hướng tới phát triển công nghiệp xanh, bền vững.

Trong cấu trúc nền kinh tế Việt Nam, khu vực công nghiệp đang chiếm tới hơn 50% tổng tiêu thụ năng lượng toàn quốc. Những cỗ máy ngốn điện khổng lồ, những lò hơi hoạt động hết công suất ngày đêm đang là "trái tim" của sản xuất, nhưng cũng đồng thời là nguồn phát thải carbon lớn nhất. Thực tế cho thấy, cường độ năng lượng của Việt Nam hiện vẫn cao hơn đáng kể so với các nước trong khu vực. Điều này đồng nghĩa với việc chúng ta đang phải tiêu tốn nhiều năng lượng hơn để tạo ra cùng một đơn vị sản phẩm.

Mỗi chiếc đèn sáng trong nhà xưởng, mỗi cỗ máy vận hành ngày đêm đều cần năng lượng để tạo ra sản phẩm và giá trị cho nền kinh tế. Thế nhưng, khi nhu cầu năng lượng của ngành công nghiệp Việt Nam không ngừng tăng lên, trách nhiệm giảm phát thải và bảo vệ môi trường lại càng trở nên nặng nề hơn. Lúc này, tiết kiệm năng lượng không chỉ là giải pháp kinh tế, mà còn là sự lựa chọn cho một tương lai xanh và bền vững.

Trong khi chi phí điện, năng lượng chiếm tới 15-30% chi phí sản xuất của doanh nghiệp , và những rào cản xanh như CBAM của châu Âu đang treo lơ lửng trên đầu, năng lượng đã không còn là câu chuyện của riêng ngành điện. Nó là câu chuyện của sự tồn tại cho mỗi DN. Bài toán năng lượng đang trở thành một cuộc đua khắc nghiệt: Hoặc là tối ưu để bứt phá, hoặc là bị bỏ lại phía sau bởi gánh nặng chi phí và sự đào thải của thị trường.

Chương trình dán nhãn năng lượng đã góp phần tiết kiệm hàng tỷ kWh điện mỗi năm cho nền kinh tế, và là công cụ quan trọng giúp Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu tăng trưởng xanh, giảm phát thải khí nhà kính.

Trong cấu trúc nền kinh tế Việt Nam, khu vực công nghiệp đang chiếm tới hơn 50% tổng tiêu thụ năng lượng toàn quốc. Các doanh nghiệp trọng điểm phải tuân thủ nghiêm ngặt định mức tiêu hao năng lượng và thực hiện kiểm toán định kỳ. Thay vì coi đây là gánh nặng chi phí, nhiều đơn vị tiên phong đã bắt đầu xem tiết kiệm năng lượng là khoản đầu tư sinh lời.

Việt Nam hiện đang đứng trước thực trạng lãng phí lớn. Ngành công nghiệp chiếm tới hơn 52% tổng tiêu thụ năng lượng toàn quốc. Tuy nhiên, cường độ năng lượng của Việt Nam lại cao hơn khoảng 30% so với Thái Lan và Malaysia. Điều này đồng nghĩa với việc để làm ra cùng một giá trị sản phẩm, doanh nghiệp Việt đang phải chi trả nhiều tiền điện, tiền dầu hơn so với các nước trong khu vực.

Trong bối cảnh Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng phát triển xanh, kinh tế tuần hoàn và cam kết đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả không chỉ là trách nhiệm – mà còn là chìa khóa để doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh, giảm chi phí và phát triển bền vững.

Nếu coi năng lượng là huyết mạch của nền kinh tế, thì tiết kiệm năng lượng chính là chiếc van điều tiết hiệu quả nhất, đảm bảo sự phát triển bền vững và an ninh năng lượng quốc gia. Trong bối cảnh Việt Nam đang đối diện với áp lực tăng trưởng điện năng và cam kết Net Zero vào năm 2050, việc nâng cao hiệu suất sử dụng năng lượng không còn là lựa chọn mà là mệnh lệnh cấp bách. Tuy nhiên, muốn tiết kiệm năng lượng, chúng ta cần công cụ - chính là các thiết bị hiệu suất cao và giải pháp tiết kiệm năng.

Trong bối cảnh nền công nghiệp Việt Nam đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng xanh và bền vững, việc nâng cao hiệu suất sử dụng năng lượng của thiết bị trở thành yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp giảm chi phí sản xuất, tăng năng lực cạnh tranh và góp phần thực hiện cam kết giảm phát thải khí nhà kính.

Tiết kiệm năng lượng và chuyển dịch xanh đang trở thành yêu cầu tất yếu của công nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, thực trạng nâng cao hiệu quả năng lượng vẫn tại Việt Nam vẫn còn đối mặt nhiều thách thức. Những rào cản nào đang tồn tại, và đâu là giải pháp thiết thực, khả thi để thúc đẩy hiệu quả năng lượng? Tọa đàm “Hiệu quả năng lượng trong công nghiệp” sẽ giải đáp những câu hỏi trên.

Ngành xây dựng đang được kỳ vọng sẽ có những bước chuyển tích cực - từ khâu thiết kế, lựa chọn vật liệu đến ứng dụng công nghệ vận hành - nhằm góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và thúc đẩy công trình xanh.

Giờ Trái đất 2021 - Chương trình do Bộ tài nguyên và Môi trường, tổ chức WWF Việt Nam phối hợp với Bộ Công Thương và Đài truyền hình Việt Nam thực hiện.